İshal

İshal nedir?

İshal (diyare), çocuğunuzun dışkılama örüntüsü değişerek, normalden daha sık çıkarılan gevşek, sulu kaka halini aldığı zaman meydana gelir. Eğer bir çocuk de 6 ila 8 defadan fazla gevşek, sulu kaka yapıyorsa, ishale yakalanmış olabilir.

Küçük bebeğinizin ne zaman hafif ishal olduğunu söylemek bazen zordur, çünkü bebeklerin kakaları normal olarak yumuşak ve azıcık akışkandır. Küçük bebeğinizin kaka yapma sıklığında artış olursa ve kakası alışılmadık miktarda fazla sıvı içeriyorsa, bebeğiniz ishale yakalanmış olabilir.

İshale yol açan nedir?

İshal, bazen, bağırsağın iç tabakası hasar gördüğü zaman meydana gelebilir. Bağırsak hasara uğradığında, besin öğeleri düzgün şekilde sindirilerek emilmez ve dışkı gevşek bir hal alır.

Bebeklerde ve küçük çocuklarda i shale genellikle bir virüs neden olur. Bunların bir türü olan rotavirüs, çocuklardaki i shal vakalarının çoğundan sorumludur.

İshale yol açan bağırsak hasarına bakteriler, asalak (parazit) infeksiyonları veya gıda zehirlenmesi de neden olabilir. Gıda ya da süt alerjisi ve antibiyotikler gibi ilaçların yan etkileri de ishal nedeni olabilir.

İshal tehlikeli midir?

İshal bebekler için gerçekten tehlikeli olabilir, çünkü bebeklerin vücudunda kolaylıkla su tükenmesi (dehidrasyon) meydana gelebilir. Dehidrasyon, bebeğin vücudundan aşırı su kaybı olması durumunda meydana gelir.

Dehidrasyonun belirtileri nelerdir?

Çocuğunuz aşağıdaki semptomlardan herhangi birisini sergiliyorsa, hemen sağlık profesyonelinizle temas kurmalısınız.

Hafif ila orta derecedeki d ehidrasyonun semptomları

• Alışılmıştan daha az oyun aktivitesi
• Daha seyrek çiş yapma (günde 6 bezden az ıslatma)
• Ağız kuruluğu
• Ağlarken daha az göz yaşı
• Bebeklerde ya da yeni yürüyenlerde, başın yumuşak noktasının çökmesi

Şiddetli dehidrasyonun semptomları
Hafif ila orta derecedeki dehidrasyon için sıralanan belirtilere ek olarak şunlara dikkat edin :

• Artan huysuzluk
• Aşırı uyuma
• Çökmüş gözler
• Soğuk, rengini kaybetmiş eller ve ayaklar
• Buruşmuş deri
• Birkaç saat çiş yapmama

Ne zaman doktora başvurmalıyım?

Eğer ishale ateş eşlik ediyorsa ve bebeğiniz 2 aylıktan küçükse, derhal doktorunuzu ya da sağlık profesyonelinizi arayın.

Eğer bebeğiniz 2 aylıktan büyükse ve ateş ile ishal bir günden uzun sürerse, bebeğin ateşini ve çiş verimini izleyin ve tavsiye için doktorunuza ya da sağlık profesyonelinize danışın.

Her yaştaki çocuklar için, ishale aşağıdakilerden herhangi birisi eşlik ediyorsa, derhal doktorunuzu ya da sağlık profesyonelinizi arayın:

• Dışkıda büyük miktarda kan, balgam ya da su
• Dehidrasyon semptomları
• 24 ila 48 saatten uzun süren ateş
• 12 ila 24 saatten uzun süren kusma
• Yeşil, kan rengine çalan ya da öğütülmüş kahveyi andıran kusmuk
• Karnın şişmesi ya da şiddetli karın ağrısı
• Yemeği ya da içeceği reddetme
• Ciltte kızarıklıklar
• Sarılık (cildin ve gözlerin sarımsı renk alması)

Çocuğumun kakası alışılmamış bir renkteyse endişelenmem gerekir mi?

Virüs kaynaklı ishal rahatsızlıkları olan çocuklar genellikle çok sulu yeşilimsi sarı renkte kaka yaparlar. Kaka kırmızı yada siyahımsı ise bağırsağın hasar görmüş iç tabakasından ya da hasar görmüş rektumdan gelen kan içeriyor. Saatte bir defa ya da daha fazla yapılan kakalarda hiçbir katı madde bulunmayabilir.

Çocuğunuzun kakası kan içeriyor gibi görünüyorsa, derhal sağlık profesyonelinizle irtibat kurmalısınız. Alışılmamış dışkı rengi konusunda başka endişeleriniz varsa, yine tavsiye için sağlık profesyonelinize danışmak isteyebilirsiniz.

İshal ilaçlarla tedavi edilebilir mi?

İshale en sık neden olan virüsler ilaçla tedavi edilemez. Antibiyotikler, ancak bu kadar sık rastlanmayan bakteri ya da asalak infeksiyonlarının belirli tiplerini tedavi etmek için yararlıdır.

Ne zaman ilaç kullanılacağı konusunda en doğru karar sağlık profesyoneliniz verecektir.

Reçetesiz alınabilen ishal giderici ilaçlar, 2 yaşından küçük çocuklara genellikle önerilmez. Çocuk 2 yaşından büyük olsa bile, bir sağlık profesyonelinin tavsiyesi olmadan bu ilaçlar verilmemelidir.

Çocuğum ishal esnasında katı gıdalar yemeye devam etmeli mi?

Sağlık profesyoneliniz aksine bir karar vermediği sürece, normal diyete devam edilmesi çocuğunuzun ishalden iyileşmesine yardımcı olacaktır.

Bununla birlikte, çocuğunuza yumuşak içecekler, konsantre meyve suları ya da fazla şeker içeren başka içecekler vermekten kaçınmalısınız, çünkü bunlar ishali daha da kötüleştirebilir. Tuz ve mineral içeriği yüksek olabilen kaynatılmış sütten de uzak durulmalıdır.

Mercimek, et ya da balık, yumurta, pişirilerek ezilmiş sebzeler, muz ve pişirilmiş tahıllar önerilen gıdalar arasındadır.

Çocuğunuz, sık sık vereceğiniz küçük öğünleri birkaç büyük öğünden daha iyi tolere edebilir.

İshal esnasında çocuğum ne içmeli?

Çocuğunuza özgü tavsiye almak için sağlık profesyonelinize danışmalısınız. Çocuğunuzu emziriyorsanız, sağlık profesyoneliniz büyük olasılıkla emzirmeye alışılmış şekilde devam etmenizi önerecektir.

Bebeğinizi biberonla besliyorsanız, sağlık profesyoneliniz, kullandığınız formülün yerine birkaç gün ya da hafta boyunca özel bir formül kullanmanızı önerebilir. İshal, standart inek sütü esaslı formüllerin çoğunun içerdiği laktozu sindirmek için gerekli olan enzimlere zarar verdiğinden dolayı, bebeğinizin bir soya formülünü ya da laktoz içermeyen bir süt esaslı bir formülü sindirmesi daha kolay olabilir.

Bir soya formülünün ya da laktoz içermeyen bir süt esaslı bir formülün seçimi konusunda daha fazla bilgi için Formül Seçimi sayfalarına bakın.

Sağlık profesyoneliniz, bebeğinize oral rehidrasyon sıvısı (ORS) denilen özel bir sıvı vermenizi de tavsiye edebilir; bu sıvı oral elektrolit solüsyonu olarak da bilinir. ORS bebeğinizin ishal sırasında kaybettiği sıvının, tuzun ve potasyumu tekrar yerine konulmasına yardımcı olur.

İshal ne kadar sürer?

İshal 3 ila 7 gün sürebilir. Gevşek kakaların süresi genellikle büyük bir endişe kaynağı değildir. En önemli olan şey, bebeğinizin bu süre içinde dehidrasyonu önlemek için yeterli sıvı almasının sağlanmasıdır.

İshalin önlenmesine nasıl yardımcı olabilirim?

• Tuvalete gittikten ya da bez değiştirdikten sonra ve yemek hazırlamadan önce ellerinizi yıkayın.
• Pastörize eidlmemiş süt içmeyin ya da bakteri bulaşmış olabilecek gıdalar yemeyin.
• Çocuğunuza tatlandırılmış içecekleri ya da meyve sularını miktar sınırlaması yapmadan vermeyin, çünkü bunlar sürekli gevşek kaka oluşumuna neden olabilir.