| |
Besin Öğesi Gereksinimleri
Yaşamın ilk yılında bebeğin vücut ağırlığı üçe katlanır ve önemli beyin büyümesi meydana gelir. Buna uygun olarak, bebeğin besinsel gereksinimleri, yaşamın başka herhangi bir dönemiyle karşılaştırılınca, ilk yılda daha hızlı artar. Bu hızlı büyüme döneminde sütten kesilme süreci başlar. Besinsel açıdan sağlıklı bir sütten kesilme diyetinde bulunması gereken kilit besin öğelerine ilişkin bir inceleme aşağıdadır.
Protein
Protein vücut dokularının oluşması ve devam ettirilmesi için önemlidir. Tavuk, balık, sığır, domuz, kuzu, hindi ve karaciğer, yüksek kaliteli protein kaynaklarından bazılarıdır. Bitkisel protein kaynakları arasında baklagiller (örneğin, fasulye, mercimek, bezelye, soya fasulyesi), yemişler ve tohumlar vardır.
Karbonhidratlar
Karbonhidratlar bebeğinize enerji verir. Tahıl ürünleri ve ekmekler iyi karbonhidrat kaynaklarıdır. Ebeveynler, özellikle bebekler anne sütüyle beslenen için, demir eksikliğinin önlenmesine yardımcı olmak amacıyla demirle güçlendirilmiş tahıl ürünleri seçmelidirler.
Nükleotidler
Nükleotidler bebeklerde bağışıklık yanıtını geliştirir ve ishale yakalanma olasılığını azaltır. Vücut kendi nükleotidlerini yapabilmesine karşın, hızla büyüyen bedenlerinin gereksinimlerini karşılamak için ekstra nükleotidlere ihtiyaç duyabilirler. Erken sütten kesilme gıdaları nükleotidler için tipik olarak fakir kaynaklardır.
AA ve DHA
Araşidonik asit (AA) ve dokozaheksaenoik asit (DHA) adındaki yağ asitleri, yaşamın ikinci 6 ayında gerçekleşen önemli beyin gelişimi döneminde özellikle önem taşır. AA ve DHA bu dönemde zihin ve göz gelişiminde oldukça büyük bir rol oynar
Vitaminler ve mineraller
Vitaminler ve mineraller normal vücut işlevleri ve gelişimi için gereklidir. Meyveler ve sebzeler, vitaminlerin ve minerallerin birçoğu için mükemmel kaynaklardır. Bu gıdaları, piyasada satılan bebeklere yönelik gıda ürünlerini satın almak yerine, kendiniz hazırlamayı tercih ederseniz, taze ya da dondurulmuş meyveler ve sebzeler kullanın. İlave şeker ve tuz içerebilen konserve ürünlerden uzak durun.
Bazı önemli vitaminler ve mineraller ile ilgili ayrıntılar aşağıda verilmektedir:
- C Vitamini: Çocuklar C vitaminini turunçgil cinsi meyvelerden ve çeşitli sebzelerden alabilirler. Çocuğun bedeni, hem belirli kimyasal maddeleri oluşturmak hem de başka maddeleri (B vitaminlerinden birisi de bunlardandır) kullanıma sokmak için C vitaminine gereksinim duyar. C vitamini, çocuğun bedeninin demiri emmesine yardımcı olmakta da anahtar bir rol oynar. Diyetleriyle yeterli C vitamini almayan çocuklar kemiklerinde zayıflık, kansızlık ve başka tıbbi durumlar geliştirebilirler.
- D Vitamini: Güneş ışığı vücudun D vitamini yapmasına yardımcı olur ve bazı çocuklarda, sadece güneş ışığı bu önemli vitamini yeterli düzeyle sağlayabilir. D vitamini kritik öneme sahiptir, çünkü vücut bu vitamini kemiklere kalsiyum emilimine yardımcı olmak için kullanılır. İnek sütüne bazen D vitamini ilave edilmesinin nedeni budur (buna “güçlendirilmiş” süt denir). Ne var ki, bebeklerin yemeyi sevdikleri diğer süt ürünlerinin çoğu D vitaminiyle güçlendirilmemiştir. Peynir ve yoğurt gibi gıdalar çocuklara kalsiyum veri, ama D vitamini sağlamaz. D vitaminiyle güçlendirilmiş diyet besinler, vitamin takviyelerinden daha iyi bir seçimdir. Diyetleriyle yeterli D vitamini almayan çocuklarda, kemiklerin doğal olmayan bir biçimde esnekleşmesine ya da şekil bozukluğu göstermesine neden olabilen ağrılı bir hastalık olan raşitizm gelişebilir.
- A Vitamini: Bu vitamin, bebeğinizin görme yeteneğinin gelişmesine yardımcı olmak açısından önemlidir. Kemik hücrelerinin çalışmasını sağlamakta da rol oynar. Yeterli A vitamini almayan çocuklarda gece körlüğü ve yetersiz büyüme gibi problemler meydana gelebilir. Böyle çocukların infeksiyona karşı direnci de daha az olabilir. Bu önemli vitaminin birçok gıdasal kaynağı vardır; yumurta, peynir ve karaciğer bu kaynaklar arasındadır.
- B Vitaminleri: Bütün B vitaminleri çocuklara enerji sağlanmasına ve beyin hücrelerinin çoğalmasına yardımcı olur. B 1 vitamini ve niasin (bu da B-kompleks zincirinin bir halkasıdır), vücudun hücreleri içinde enerji üretmesine yardımcı olur. B 6 vitamini vücudun hastalıkla ve infeksiyonla savaşmasına yardımcı olur. B 12 vitamini kırmızı kan hücrelerini (akyuvarları) geliştirmek için kullanılır. B vitaminlerinin çocukların diyetinde doğru miktarda bulunması onların büyüme yavaşlığından, anemiden, göz sorunlarından, sinir hasarından ve kalp problemlerinden korunmalarına yardımcı olur. Ekmek, kepekli tahıllar ve karaciğer gibi yiyecekler B vitaminlerinin kaynaklarıdır. Her bir B vitamini başka spesifik diyet kaynaklarından da gelebilir; örneğin,baklagiller ve domuz eti B 1 için ya da et, balık, yumurta ve süt B 12 için spesifik kaynaklardır.
- Demir: Demir vücudun içindeki birçok süreçte rol oynar; hücrelere oksijen taşınması da bu süreçler arasındadır. Bebeklerin bedensel ve zihinsel gelişimi bu yaşta son derecede hızlı olduğu için, demir gereksinimi büyük ölçüde artar. Ne yazık ki, bu dönemde katı gıdalardan ve inek sütünden oluşan bir sütten kesilme diyetin demir düzeyi düşük olabilir. İnek sütü fakir bir demir kaynağı olmakla kalmaz, içerdiği kadar demir de vücut tarafından yeterli şekilde emilmez. Gerçekte, 24 aylığa kadar olan çocuklarda inek sütü tüketimi demir eksikliğiyle ve anemiyle ilişkilendirilmektedir. Çocukluğun erken evresindeki demir eksikliği zihinsel gelişim üzerinde geri döndürülmesi mümkün olmayabilen uzun dönemli etkilere neden olabilir. Uzmanlar, yeterli demir alımını garantilemek için demirle güçlendirilmiş bir devam formülü kullanılmasını öneriyorlar. SMA II demir eksikliğinin önlenmesine yardımcı olmak için yeterli düzeyde güçlendirilmiştir.
- Çinko: Vücuttaki hormonların ve enzim denilen kimyasal maddelerin birçoğunun işlevlerini yerine getirmesi çinkoya bağlıdır. Çinko, bebeğin büyüme yeteneğiyle de ilgilidir.
- Kalsiyum: Kalsiyum, kemiklerin doğru büyümesi ve gelişimi için bebeklerin gereksinim duydukları bir mineraldir. Yapılan araştırmalar, yaşamın sonraki dönemlerinde kaza sonucu kemik kırığı oluşması riskini azaltmak için çocukların diyetlerinde doğru miktarda kalsiyum bulunması gerektiğini göstermektedir.
|